MANUEL SENDÓN   ·   obras  ·   textos  ·  cv


(A Coruña, 1951)

1973
Licénciase en Matemáticas pola Universidade de Santiago de Compostela.
1997
Doutorase en Belas Artes na Universidade de Vigo coa tese: A fotografía afeccionada en Galicia. 1950-65.
Profesor de fotografía na facultade de Belas Artes de Pontevedra.
Dirixe o Grupo de Investigacións Fotográficas PI2 ,da Universidade de Vigo.



EXPOSICIÓNS INDIVIDUAIS

2004
Espaço Silo, organizada polo Centro Portugués de Fotografia. Porto (Portugal)
Side Gallery, New Castle, Inglaterra.
Museo de Arte Contemporaneo Sofía Imber. Caracas. Venezuela (Tempos que hai neste tempo).
Museo Ciudad de México. México D.F. (Cuspindo a barlovento)
Conjunto Cultural da Caixa. Salvador de Bahia. Brasil (Tempos que hai neste tempo).
2003

Museo do Pobo Galego. Santiago de Compostela (Cuspindo a barlovento)
Galería C5 Colección. Santiago de Compostela (Anacos)
Museo da Imagem. Braga (Cuspindo a barlovento)
Pazo de Exposicións e Congresos. Pontevedra,1997
Casal Pere Quart, Sabadell.
1997
Galería AdHoc, Vigo.
1995
Pazo de Fonseca.Universidade de Santiago de Compostela.
Museo Municipal Ourense.
1994
Encontros da Imagen. Braga.Portugal. (Tempos que hai neste tempo).
1992
Liceo Ourensán -Club Cultural Alexandre Bóveda. Ourense.
1991
Galería Sargadelos. Vigo.
1990
Sala dos Peiraos. Vigo (Paisaxes).
1989
Galería Sargadelos, Santiago.
1988
Ken Damy Photogallery, Brescia. Italia.
Galería EAF, A Coruña.
1987
Casa da Parra, Santiago.
Galería AFCA, Braga. Portugal.
Galería Sargadelos, Barcelona (Homenaxes).
1986
Deputación de Lugo (Mar do Rostro).
Centro de Estudos da Fotografia, Coimbra. Portugal.
Kiosko Alfonso, A Coruña.
Casa da Cultura, Vigo.
1984
Galería Sargadelos, Santiago.
Aula de Cultura da Caixa-Galicia, A Coruña.
1983
Casa da Cultura, Vigo (Sulagos,con Vitor Vaqueiro).
Galería Cuartoscuro, Ferrol.


EXPOSICIÓNS COLECTIVAS

2005
Semana de Arte. Rosario. Argentina.
2004
Ausencias e memoria
. Auditorio de Galicia. Santiago de Compostela.
Estampa.Madrid (Stand da galería C5 Colección).
2003
Visións
. Universidade de Vigo, Casa das Artes,
Global Detail . Noorderlicht. Groningen. Holanda.
2002
Obras
. Facultade de Ciencias Xurídicas e do Traballo. Vigo.
1996
Construír a Paz. Cultura para a paz
Estación Marítima. A Coruña.- Casa das Artes. Vigo.-Centro Cultural Municipal. Ferrol. -Museo Municipal. Ourense -Teatro Principal. Pontevedra. -Sala Fundación Caixa Galicia. Santiago.
Galicia Hoxe . Fundación Barrie de la Maza. A Coruña.
Galicia 1900-1997 Hospital da Caridade. Ferrol.
1995
Galicia en Fotos
. Itinerante concellos de Carballo, Ponteceso, Mondoñedo, A Coruña (Biblioteca), Bueu, Fene, Bergondo, Noia, Allariz, Viveiro; Celanova; Castro Caldelas, Quiroga.
”Mostra internacional de fotografía”. Lugo.
1994
La Imagen Real
Galeria Cruce. Madrid.
Quest for the Moon. The Museum of Fine Arts. Huston.
1993
Galicia Tradición e deseño,
Zurich
Open Spain
Gray Gallery. East Carolina University. U.S.A.
New European Festival. Pittsburg. Pensilvania. USA
Tarble Arts Center. Eastern Illinois University. USA
Cuatro direcciones de la Fotografía Contemporánea Española
Museo de Bellas Artes Bilbao
Palacio Condes de Gavia. Granada.
Centro Cultural Bancaixa. Valencia.
Kiosko Alfonso A Coruña
Sala de Exposiciones de Caja España. Palencia
Centro Jose Mª Cuevas. México
El Pulso de la Tierra ."Palau de la Música y las Artes. Valencia. Facultad Bellas Artes.
1992
"Open Spain"
The Museum of Contemporary Photography Columbia College Chicago
Real Jardín Botánico C.S.I.C. Madrid
Museo Provincial de Bellas Artes Huelva
Sala Parpalló. Valencia
Centro de Tecnología de la Imagen: Universidad de Malaga
Williams College Museum of Art. Massachusetts. U.S.A.
The Meadows Museum. Dallas: Texas.U.S.A.
Galicia, tradición e deseño . Palacio de Hierro. México D.F.
Galice8 Photographes Contemporains Galerie Le Lieu Lorient. Francia
Cuatro direcciones de la Fotografía Contemporánea Española
Centro de Sa Nostra. Palma de Mallorca
Escuela de Artes y Oficios.Almería
Eglise de Ste. Anne. Montpellier. Francia
Sala de Exposicones de la Universidad. Santander.
Museo Municipal. Ourense
Louisiana Museum. Humlebaek. Dinamarca.
Centro Cultural Pallarés. León.
Palacio Almudí. Murcia
Cultural Rioja. Logroño
Mirandoó Sur. Concello de Oleiros. Itinerante.
Galicia en fotos
Palacio de Hierro. Coyoacan. México D:F.
Universidad de Belgrano. Argentina.
1991
Cuatro direcciones de la Fotografía Contemporánea Española
Centro de Arte Reina Sofía.Madrid.
Claustro de Santa Catalina. Frankfurt.Alemania
Galicia, tradición e deseño.Design Center Stuttgart.Alemania
Museo do Pobo Galego. Santiago
Centro Cultural Español. París.
1990
Traballadoras
. casa da Cultura Concello de Vigo.
1989
"II Mostra Fotográfica", Lugo.
1988
Cronica dunha Cidade
, Lorient. Francia
Dende o Atlantico. Centre de la Photographie, Geneve Suiza
Encontro da Imagen . Braga. Portugal
8 Fotógrafos galegos", Posada del Potro, Córdoba.
1987
”8º Encontros da Fotografia", Coimbra. Portugal
Antropologia e Memória. Visao Actual da Arte Galega, Fundación Gulbenkian e Sociedade Nacional de Belas-Artes, Lisboa. Portugal.
1986
A Cor
,Universidade Internacional Menendez Pelayo de A Coruña
Vigo Porto Atlantico, Casa de don Hugo, Oporto. Portugal.
1985
Ollares no
tempo, Kiosko Alfonso. Universidade Internacional Menendez Pelayo de A Coruña
"Foco 85", Madrid
O Mar, Sala dos Peiraos, Vigo.
1984
"Fotobienal de Vigo".


PUBLICACIÓNS DA OBRA FOTOGRÁFICA

CARTAFOIS

1988
Homenaxes
. Edición de 80 carpetas con 8 cibachromes cada unha.
1983

Sulagos
.Edición de 100 carpetas con 10 cibachromes cada unha. (con Vitor.Vaqueiro)

CARTAFOL COLECTIVO
1999
Álbum
; Edición 50 +10 cartafois (Varí Caramés, Raniero Fernández, M.Sendón, José Suárez, X.L. Súarez Canal, Virxilio Vietez).


LIBROS

2003
Cuspindo a barlovento
.
Textos: Xurxo Souto e Manuel Sendón. Edita Centro de Estudos Fotográficos.
1995
Tempos que hai neste tempo
Textos: Christian Caujolle, Xosé Filgueira Valverde e Maunel Rivas. Edita Consello da Cultura Galega. Santiago.
1991
Paisaxes
Texto Michael Gibbs e Marcial Gondar
Colección Álbum.Edita Centro de Estudos Fotográficos, Vigo, 1991.
1990
Ourense de Auga e Pedra
Texto Carlos Casares.
Edicións Ir Indo, Vigo.


LIBROS COLECTIVOS

2004
Ausencias e memoria
. Centro de Estudos Fotográficos. Vigo.
2003
Visións
, Universidade de Vigo.
Landscape of Time and Place. Ferdinand Protzman. National Geographic, Washington.
1992
Open Spain
,The Museum of Contemporary Photography Columbia College Chicago. Editorial Lunwerg.
1991
CuatroDirecciones de la fotografía española, 1970-90
, Centro de Arte Reina Sofia.Editorial Lunwerg.
1988
Dende o Atlántico
. Edita C.E.F. (7 autores)
Crónica dunha Cidade (Pacheco, Raniero Fernandez, M.Sendón e X.L.Suárez)


REVISTAS

2004
Adbuster
nº 51, Canada.
Ersatz, Marzo 2004, Centro Portugués de Fotografía, Porto. Portugal.
1997
Photographers International
, número 34, Taiwan.
1994
Photovision
número 25, Sevilla.
1988
Aqui Imagen
, número 13, Madrid.
1985
40 x 50
, número 0. A Coruña.


OBRAS EN COLECCIÓNS

Centro de arte Reina Sofia. Madrid. 1991
Encontros da Imagen. Braga, Portugal. 1994
Colección de fotografía contemporanea del Dorint Hotel Brussels. Bruselas. 1995
Museo Marugame Hirai Japón. 1999.
Colección Fotográfica Comunidad de Madrid.


OUTRAS ACTIVIDADES VINCULADAS COA FOTOGRAFÍA
PROXECTOS DE INVESTIGACIÓN UNIVERSITARIOS

Dirixe os proxectos do Grupo de Investigacións Fotográficas da Universidade de Vigo:
Dous aspectos da fotografía galega 1950-1965
A fotografía Privada en Galiza. 1900-1970


LIBROS

Imaxes na penumbra (tese de doutoramento), Edicións Xerais, Vigo, 1998.
Autor, con Xosé Luis Suárez Canal, dos seguintes libros:
José Suarez 1902-1974, Concello de Vigo.1988
En Galiza nos 50. As agrupacións fotográficas , Concello de Vigo.1990
Ramón Caamaño, Centro de Estudos Fotográficos, Vigo, 1989
Arquivo Pacheco, Centro de Estudos Fotográficos, Vigo,.1990.
LuisRueda, Centro de Estudos Fotográficos, Vigo, 1991.
Ksado , Centro de Estudos Fotográficos, Vigo, 1992.
JoséSuárez, Centro de Estudos Fotográficos, Vigo, 1993.
ArquivoSarabia, Centro de Estudos Fotográficos, Vigo,1994.
RanieroFernández, Centro de Estudos Fotográficos, Vigo, 1996.
Virxilio Vieitez, Centro de Estudos Fotográficos, Vigo, 1998.
Arquivo José María Massó , Centro de Estudos Fotográficos, Vigo, 2.000.
Ramón Caamaño.Retratos da Costa da Morte . Centro de Estudos Fotográficos, Vigo, 2.002.


ARTIGOS E CAPÍTULOS DE LIBROS

"Documentalismo Social na Fotografía". A Trabe de Ouro.1991.
”A Fotografía” en AAVV:Informe da comunicación en Galicia. Consello de Cultura Galega, Santiago,1993
”Documentalismo Social e representación Fotográfica” en Revista Galega de Educación nº23, 1995.
”Emigración” .En International Festival of Photography in Scotland Fotfeis, Edimburgo,1995
”Palabras para un discurso alleo” en 40 x 50 número 5, A Coruña, 1987, pág.31-32.
”John Davies”, Luzes de Galiza nº25, 1994.
”Aziz+Cucher” , Luzes de Galiza nº26, 1995.
“Notas sobre a fotografía gallega e os arquetipos de representación”, Grial nº 139, Vigo.
“Virxilio Vieitez, photographe galicien des années cinquante” en Hopala. Débats de Bretagne et d´ailleurs, nº2, 1999. (Con X.L. Suárez Canal).
“Fran Herbello: A imaxe e semellanza” O Monografías nº2 , Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia, 2002.
“Vigovisións: Historia dun proxecto” en Vigovisións, MARCO, Vigo,2003. (con X.L. Suárez)
O Feito fotográfico . A colección fotográfica do Concello de Vigo. MARCO, Vigo, 2004. (con X.L. Suárez)
“Fotografía e modernidade en Galiza”. Galicia Moderna. CGAC.2005 (con X.L.Suárez)


ORGANIZACIÓN DE EXPOSICIÓNS

Dirixe con X.L. Suárez Canal o Centro de Estudos Fotográficos (www.cefvigo.com), sendo os comisarios das seguintes exposicións:

Fotobienal de Vigo dende 1984 ata última no 2000.
Exposicóns de : William Klein, Martin Parr, Les Krims, Joel Peter Witkin, Ron O´Donell, Joan Fontcuberta, William Christenberry, William Eggleston, Nan Goldin,A.Sekula, M. Rosler, Graceila Iturbide, Flor Garduño, P.Ortiz Monasterio, Río Branco, L.González Palma, Jack Delano, Susan Meiselas, Nancy Burson, Aziz+Cucher, Ruth Thorne-Thomsen, John Hilliard, Cindy Sherman, Alfredo Jaar, Pedro Meyer, Magnus Bärthas, Wojciech Prazmowski, FSA, Manuel Ferrol, Marcelo BrodsKy, Julian Germain, Graciela Sacco, Gilles Peress, James Nacthwey, Antoine D´Agata....

Vigovisións.
Proxecto consistente en invitar a fotógrafos de diferentes países a traballar na cidade de Vigo. Realizado entre 1986 e 2000 coa partcicipacion de fotógrafos como: Jorge Molder,, Sebastiao Salgado, Cristina García Rodero, Olivo Barbieri, Paul Graham, Les Krims, Gabriele Basílico, John Davies, Graciela Iturbide, Larry Fink, Allan Sekula,Conde/Beveridge Joan Fontcuberta, Joel Sternfeld, Ron O’Donell, Susan Meiselas, Ruth Thorne-Thomsen, Karen Knorr, Joachim Schmid, Luis Gonzalez Palma, Wojciech Prazmowski, Milagros la Torre, Antoine D´Agata...

Programación da Sala dos Peiraos (1985-1991).
Exposicións de: B.Brandt, A.Gelpke, Ouka Lele, Max Pam, J.Meyerowitz, Alvarez Bravo, Paul Graham, América Sánchez, Daniel Canogar, Gabriel Cuallado, Arno Ficher, J.Fontcuberta, G.Rodero, B.Plossu, B.Griffin....

Vigovisións. MARCO. Vigo, 2003.
O Feito fotográfico . A colección fotográfica do concello de Vigo. MARCO, Vigo, 2004.

Exposicións de fotografía histórica galega
Emigración de M.Ferrol (itinerante), Ksado, José Suárez, Arquivo Llanos, En Galiza nos 50. As agrupacións fotográficas, Raniero Fernández, Arquivo Sarabia, Virxilio Vieitez (itinerante Vigo, Santiago, París, Madrid, Salamanca, Braga, A Coruña...), Arquivo José María Massó (Vigo, Santiago e Braga), Retratos da Costa da Morte de Ramón Caamaño (Itinerante Vigo, Santiago...), Vigovisións e O feito fotográfico (marco de Vigo)...

Exposicións itinerantes de fotografía contemporánea galega: Fran Herbello (Santiago, A Coruña, Madrid, Barcleona, Salamanca, Braga...) Andrea Costas (Santiago, Vigo, Ourense)

Actividade editorial
Con X.L.Suárez Canal dirixe as coleccións de libros fotográficos:

Álbum (fotografía histórica galega): Ramón Caamaño ; Vari Caramés ; Arquivo Pacheco ; Paisaxes Manuel Sendón; Luis Rueda; Ksado; O Mundo Invisíbe X.L. Suárez Canal; José Suárez ; Arquivo Sarabia; -RanieroFernández; Virxilio Vieitez; Arquivo José María Massó

Do Trinque (fotografía contemporánea universal con presencia de autores galegos): Carta á fisgona. Rut Massó ; Wojciech Prazmowski ; A imaxe e semellanza. Fran Herbello; Belgravia. Katren Knorr; Postais dun soño. Ruth Thorne-Thomsen; Antoine D´Agata ; Unha historia da fotografía de xoguete. Marcos Vilariño; Aziz+Cucher ; Formas de Ser, Andrea Costas; Joachim Schmid; Luis González Palma; Vida e morte das estatuas. Victoria Diehl; Leccións de memoria.Olaia García Sanleón; José Ramón Bas; Milagros de la Torre.



subir